Bedrijfs- en veiligheidskleding

Kleding is een productgroep die goed geschikt is om circulair in te kopen. De levensduur is relatief kort, en het materiaal is (in het geval van bedrijfskleding) relatief goed herbruikbaar. Daar komt bij dat kleding wereldwijd een van de meest vervuilende industrieën is: het veroorzaakt voor zo’n 8% van de wereldwijde CO2-emissies. Kleding circulair inkopen kan de milieu-impact dus serieus verminderen. Daarnaast is in algemene zin veel winst te behalen met levensduurverlenging: door wassen en reparatie goed te regelen gaat kleding langer mee.

Verschillende soorten kleding

Binnen de productgroep kleding is er onderscheid tussen bedrijfs- en veiligheidskleding. In geval van bedrijfskleding is het relatief eenvoudig om circulaire principes toe te passen: daar is bijvoorbeeld het toepassen van hergebruikt materiaal mogelijk. Bij veiligheidskleding is dit lastiger, onder meer vanwege de hoge technische eisen die aan de te gebruiken materialen worden gesteld: hergebruik van bestaand materiaal kan daardoor niet altijd.

Ook is er een verschil tussen custom-made en standaard producten, waarbij veel kleinere publieke organisaties vooral standaard producten aanschaffen. Bij custom-made kleding kan meer gestuurd worden op circulariteit in het ontwerp, maar is deze kleding wellicht moeilijker te verwerken aan het einde van de levensduur als deze kleding andere specificaties heeft dan in de markt gebruikelijk zijn. Bij standaard kleding is het sturen op kledingontwerp lastig, maar kan er vooral aandacht uit gaan naar de wijze waarop de retourname en hoogwaardig hergebruik is georganiseerd. Van die standaard producten bestaan immers grote volumes, waarmee verwerking eenvoudiger is.
 

Aspecten van circulair textiel

Bij het circulair inkoop van textiel is de eerste stap om de bestaande levensduur te verlengen. Wanneer er toch nieuw textiel ingekocht moet worden kan er op verschillende wijzen circulariteit worden verwezenlijkt. Voor het bepalen van de circulaire eigenschappen van textiel zijn vanuit Rijkswaterstaat de volgende drie kenmerken opgesteld:

  • Het is recyclebaar: design for recycling. Let op: dit is voor veiligheidskleding vaak nog lastig.
  • Het is gemaakt van gerecycled textielmateriaal: recycling in design. Let hierbij wel op: een kledingstuk is pas echt circulair als het materiaal vervolgens ook weer terug te nemen en te recyclen is.
  • Er is een recyclingsysteem en retourlogistiek beschikbaar, zodat de recycling plaats kan vinden.

Bepaal welke aspecten van toepassing zijn voor jouw behoefte, en valideer deze mogelijk in een marktconsultatie om zeker te weten dat de markt je ambitie daadwerkelijk kan realiseren.

Ook is er op dit moment een nieuwe NEN-norm in ontwikkeling, waarin meer omschreven zal staan wat er onder circulair textiel wordt verstaan.
 

Ketensamenwerking in de kledingsector

Voor bedrijfskleding zijn er verschillende ketenpartijen, die nu vaak los van elkaar opereren. Dat gaat onder meer om de volgende:

  • Leverancier grondstoffen
  • Producent materialen + onderdelen
  • Producent kleding
  • Reparateur kleding
  • Wasserij kleding
  • Retourname en verwerking kleding

Vraag bij een aanbesteding je leverancier naar de herkomst van de grondstoffen in zijn kleding. Wellicht is dat nu nog niet bekend, maar het blijven stellen van de vraag is een belangrijk middel in het creëren van ketentransparantie. Als gevolg van die ketentransparantie kan meer samenwerking ontstaan rondom het realiseren van duurzaamheidsambities.

Milieu-impact van kleding

De productieketen van kleding is relatief vervuilend. Dit kan inzichtelijk worden gemaakt door bij leveranciers naar de milieu-impact  te vragen. Dit kan bijvoorbeeld met een levenscyclusanalyse (LCA), waarvan de uitkomst uitgedrukt wordt in een MKI (milieukostenindicator). Op dit moment is dat in deze productgroep nog niet gebruikelijk, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de GWW. Stel bijvoorbeeld in je inkooptraject een eis dat partijen een LCA maken, om inzicht te creëren, maar gebruik dit (vooralsnog) niet als gunningcriterium. Zorg bij het opstellen van een LCA wel voor een heldere scope en een eenduidige systematiek, om te zorgen dat uitkomsten vergelijkbaar zijn.

Arbeidsomstandigheden in internationale ketens

De arbeidsomstandigheden in de kledingketen zijn niet altijd goed. Ketens zijn vaak niet transparant, waardoor het niet duidelijk is onder welke omstandigheden kleding precies is gemaakt. Geef bij een inkooptraject van kleding daarom ook aandacht aan internationale sociale voorwaarden, waaronder ketentransparantie.

Aandachtspunten

  • Bepaal of je custom-made of standaardkleding nodig hebt: de wijze waarop je kan sturen op circulariteit, verschilt sterk afhankelijk van je behoefte.
  • De kledingketen is nu vaak niet ingesteld op ketensamenwerking. Neem ketensamenwerking voor het realiseren van circulaire ambities daarom mee bij je ambitievorming, voor zover dit proportioneel is voor de vraag die je stelt.
  • Focus je bij ketensamenwerking zowel op samenwerking tussen leveranciers en onderhoudspartijen, als op beter inzicht in de internationale toeleveringsketen.
  • Help de sector inzicht te creëren door vragen over de milieu-impact aan leveranciers te stellen, zonder deze mee te nemen in je gunning.
  • Stel vragen over de herkomst van de materialen en over het aantal verschillende fases waar het product door is gegaan. Creëer daarmee meer transparantie in de keten. 

Praktijkvoorbeelden

Achtergrondinformatie

Suggesties en/of aanvullingen?