Marktonderzoek

Doe een marktonderzoek om de ambitie, vraagstelling, mogelijke eisen en eventueel ketenschets te valideren. Omdat je bij een circulair inkooptraject een maximale duurzaamheidsimpact wil realiseren, helpt zo’n marktvalidatie om je ambities aan te scherpen. Daarmee heb je de meest actuele kennis in huis: marktpartijen ontwikkelen zich immers ook relatief snel. Een onderdeel van een goed marktonderzoek kan een marktconsultatie zijn.

In zo’n marktconsultatie kun je je ambities en vraagstelling valideren en zo tegelijkertijd de juiste verwachtingen scheppen. Vraag daarnaast aan marktpartijen informatie die jij nodig hebt: wat zijn gebruikelijke eisen, waar liggen circulaire kansen, waarop willen partijen uitgedaagd worden? Zorg voor een open houding om het maximale uit het gesprek te halen. De inzichten die je als opdrachtgever opdoet kun je meenemen in je definitieve uitvraag. Afhankelijk van de doelstelling kun je voor verschillende vormen kiezen: een digitale Request for Information (RFI), een 1-op-1-gesprek of een plenaire setting.

Heldere doelstelling marktonderzoek

Zorg vooraf voor een heldere doelstelling van je marktonderzoek: het opvragen van informatie kost niet alleen jou, maar ook marktpartijen tijd. Communiceer die doelstelling ook in je verzoek om informatie, zodat partijen een inschatting kunnen maken in hoeverre zij bij kunnen dragen. Mogelijke doelen van een marktonderzoek zijn:

  • Valideren van de ambities van de opdrachtgever
  • Ophalen van informatie over de mogelijkheden van de markt
  • Toetsen van de inkoopstrategie
  • Creëren van intern en extern draagvlak voor circulair inkopen

Verschillende vormen marktconsultatie

Er zijn verschillende manieren waarop je een marktconsultatie kan vormgeven. Dit is afhankelijk van je doelstelling en de benodigde informatie. Neem bij de keuze van de vorm ook de inspanning voor marktpartijen mee: het onderzoek moet wel proportioneel blijven met de omvang van de opgave. Op hoofdlijnen zijn er drie vormen:

  • Request for Information (RFI): het digitaal opvragen van informatie, bijvoorbeeld door middel van een vragenlijst via TenderNed
  • 1-op-1 gesprekken: individuele gesprekken met marktpartijen
  • Plenaire marktconsultatie: een open bijeenkomst, waarbij marktpartijen ook elkaars bijdrage horen en met elkaar in gesprek kunnen gaan

In sommige gevallen kan het wenselijk zijn om een combinatie van bovenstaande vormen te kiezen. Dit is afhankelijk van de doelstelling van je marktconsultatie: wil je alleen informatie ophalen, of bijvoorbeeld ook je ambities valideren of combinatievorming stimuleren? In het eerste geval loont een serie individuele marktconsultaties; in het tweede geval kan een plenaire marktconsultatie effectiever zijn.

Aandachtspunten

  • Wees vooraf helder over het doel van je marktconsultatie, en neem dat mee in communicatie.
  • Kies de vorm die het beste past bij je doelstelling: wil je alleen informatie ophalen, of ook partijen aanmoedigen om combinaties te vormen?
  • Indien je kiest voor een plenaire marktconsultatie of 1-op-1 gesprekken, zorg dan voor een open houding, waardoor je daar het maximale uit kan halen.
  • Zorg bij een plenaire marktconsultatie voor een duidelijk verslag, dat (voor een publieke organisatie) openbaar wordt gepubliceerd als bijlage van de aanbestedingsdocumentatie.

Praktijkvoorbeelden

Achtergrondinformatie

Publicatie - Handreiking marktconsultatie

Deze handreiking geeft overwegingen bij het organiseren van een marktconsultatie, en biedt praktische werkvormen en tips over hoe je een marktconsultatie organiseert.

Suggesties en/of aanvullingen?